hoe open is je open call? - 11 tips uit kunst & cultuurhuis
Wil je meer te weten komen over hoe je een toegankelijke en prikkelende open call de wereld in kan sturen? Tijdens de laatste editie van kunst & cultuurhuis op 8 mei in CC Strombeek in Grimbergen deelden collega’s met een tentoonstellingswerking hoe zij met open calls werken. Benieuwd naar de inzichten? We delen in 11 tips hun ervaringen.
1. maak gebruik van bestaande infrastructuur, ook als die niet ideaal is
CC Dilbeek heeft een mooie infrastructuur met open ruimtes, maar zonder afsluiting en geen klimaatregeling. Via thematische lijnen en goede spreiding zetten ze er toch op in.
Tip: laat de beperking van de ruimte je creativiteit niet remmen. Denk in zones, seizoenslijnen of werk met tijdelijke wandconstructies.
2. kies voor een organische selectie van kunstenaars
Destelheide laat het selectieproces groeien via contact met jongeren en partners. Geen rigide call, maar evolutie via connecties. Zo slaan ze voor bepaalde groepexpo's de handen in elkaar met dezelfde curator voor de selectie of koppeling van kunstenaars onderling.
Tip: combineer open calls met het actief verkennen van netwerken, ateliers en opleidingen. Bezoek zelf ateliers en combineer dit met laagdrempelige contacten.
3. zet in op jongeren en laagdrempelige educatie
Destelheide spreekt jongerengroepen vooraf aan voor interactieve rondleidingen en combineert tentoonstellingen met residenties.
Tip: ontwikkel formats waarin jongeren niet enkel kijken, maar ook participeren (maakopdrachten, eigen expo’s, etc.).
4. betrek vrijwilligers en zorg voor erkenning
CC De Spil in Roeselare werkt met een trouwe vrijwilligerskern die jaarlijks “goed gesoigneerd” wordt.
Tip: behandel vrijwilligers als collega’s. Geef ze inspraak, laat hen deel uitmaken van het proces en zorg voor terugkommomenten.
5. werk in tandem of met kleine klankbordgroepen
In CC De Spil in Roeselare is er een klankbordgroep van experten die politieke druk mee opvangt.
Tip: bouw een netwerk van vertrouwenspersonen op (lokale kunstenaars, docenten, curatoren) die feedback geven en je selectiebeleid versterken.
6. gebruik participatieve selectieformats
Cultuurhuis Merelbeke liet vier curatoren uit de lokale kunstenaarsgroep elk een eigen locatie invullen.
Tip: laat kunstenaars ook meedenken over andere kunstenaars. Het vergroot betrokkenheid én kwaliteit.
7. denk voorbij het cultuurhuis: kunst in de publieke ruimte
Waasmunster en Roeselare werken aan kunstroutes en openbare kunst (bijvoorbeeld themaroutes in de zomer).
Tip: zoek partners bij de lokale dienst toerisme of erfgoed. Een kunstroute versterkt niet alleen zichtbaarheid, maar brengt ook nieuwe publieken.
8. versterk coaching en nazorg in trajecten
CC Zwaneberg combineert een open call met een coachingstraject. Deelnemers krijgen workshops en inhoudelijke begeleiding.
Tip: voorzie minstens een terugkommoment of feedbackronde na afloop. Zorg dat een deelname meer oplevert dan enkel “zichtbaarheid”.
9. hou rekening met de realiteit van niet-professionele kunstenaars
Kunstwerkt ondersteunt amateurkunstenaars, maar ook makers die zich op het snijvlak van amateur en professioneel bevinden.
Tip: denk bij open calls goed na over je taalgebruik, de doelgroep én verwachtingen. Niet iedereen weet hoe een cv of artist statement werkt.
10. durf klein beginnen, bouw verder op wat werkt
Merelbeke begon met een succesvolle tentoonstelling rond illustratie en bouwde verder op dat fundament met ondersteuning van Literatuur Vlaanderen.
Tip: laat je praktijk groeien vanuit een goed gelukt project. Herhaal wat werkt, verbeter wat schuurt.
11. denk goed na over de samenstelling van je jury
Denk aan representatie, mensen van kleur, ambassadeur van je werking, zonder te vallen in valkuil van tokenism, betrek professionals in de jury.
je hebt een open call, wat nu?
Deel het met de sector via de tools van Kunstenpunt & Kunstwerkt.
Kunstenpunt verzamelt op deze plek alles wat je moet weten over open calls en oproepen. Je kan je open call of oproep delen met Kunstenpunt of zelf afvinken waar je best rekening mee houdt wanneer je overweegt om te starten met een open call. Omgekeerd krijgen kunstenaars ook een checklist: wat neem ik best in overweging voor ik inteken op een open call?
Kunstwerkt heeft het platform Beeld.be. Organisatoren kunnen hier open calls opzetten waarbij de kunstenaar een portfolio en bio kan indienen en je als jury eenvoudig kan quoteren. Intussen hebben meer dan 9000 kunstenaars een actief profiel op Beeld. Kunstwerkt moedigt iedereen aan om hun open calls via Beeld te laten lopen om nog meer kunstenaars te bereiken en een eenvoudiger jurysysteem te gebruiken. Meer daarover lees je hier.
Deze tips kwamen tot stand op basis van de bijeenkomst kunst & cultuurhuis op 8 mei 2025 die cult! samen met Kunstenpunt, Kunstwerkt & BREEDBEELD organiseert. De bijeenkomst vormt een ontmoetings- en uitwisselingsmoment voor cultuurhuizen die meer inzicht willen krijgen in het organiseren van een open call, specifiek rond hedendaagse beeldende kunsten. Tegelijkertijd kan je je netwerk verbreden en versterken. Heb je vragen over het ontmoetingsmoment? Stuur je vraag naar info@cult.be.
